بیوفیدبک روش درمانی است که با بکارگیری ابزارهای الکترونیکی اطلاعاتی را در مورد اعصاب و عضلات و فعالیت خودمختار بدن اندازه گیری و پردازش می کند و در قالب فیدبک صوتی و دیداری به بیمار و درمانگرش نشان می دهد. بیوفیدبک در واقع استفاده از ابزارهایی است که فرایند‌های فیزیولوژیک نهفته در بدن فرد را آشکار می‌کند و راهی برای کسب کنترل بیشتر بر کارکردهای روانشناختی و فیزیولوژیکی، برای دستیابی به سلامتی و زیستن بهینه است.بیوفیدبک درمان غیرتهاجمی است که کاهش علائم را در افراد بسیاری موجب شده است. سودمندی بیوفیدبک از فردی به فرد دیگر متفاوت است.

 

بطور کلی در این شیوه، دو فرایند اساسی وجود دارد: یادگیری شرطی و آگاهی(شناخت)

بیوفیدبک الکترومیوگرافی (EMG)

شکل‌های متنوعی از پسخوراند زیستی وجود دارد. اما بیوفیدبک الکترومیوگرافی(EMG)، با هدف کاهش تنش عضلانی، رایج‌ترین شیوه برای بیماران مبتلا به درد مزمن است

بیوفیدبک الکترومیوگرافی یا EMG، میزان تنش و انقباض ماهیچه‌ها را نشان می‌دهد. بیوفیدبک الکترومیوگرافی روشی است برای ارزیابی وثبت فعالیت الکتریکی مربوط به عضلات بدن. ‌این روش پتانسیل الکتریکی سلول‌های ماهیچه‌ای را در زمان فعالیت عصب‌شناختی و الکتریکی ارزیابی می‌کند. این نوع از بیوفیدبک با ایجاد ریلکسیشن عمیق عضلانی به درمان میگرن کمک می کند. بهبود سردردهای تنشی نیز یکی دیگر از کاربردهای این نوع بیوفیدبک است. هم چنین این تکنیک درمانی برای بیمارانی که تجربه سکته داشته اند یا بیمارانی که از اسپاسم رنج می برند، دندان قروچه و تیک های حرکتی کاربرد دارد.

بیوفیدبک تنفسی

این وسیله تعداد و حجم دم و بازدم را در نواحی مختلف مانند تنفس شکمی و تنفس سینه ای اندازه گیری کرده و فیدبک می دهد. به این ترتیب فرد از وضعیت تنفس خود آگاه شده و و آن را تنظیم می کند. معمولا هنگام اضطراب ریتم تنفس و حجم آن دچار تغییر می شود و برعکس آن با کنترل ریتم می توان اضطراب و استرس را کنترل کرد. بسیاری از علائم استرس ممکن است ناشی از تنفس نادرست و در نتیجه سطح نامناسب دی اکسید کربن خون باشد. بنابراین کنترل تنفس یک عملکرد کاملا خودکار نیست و میتوان با درمان و آموزش آن را بهبود بخشید. این تکنیک درمانی برای طیف وسیعی از اختلالات و به عنوان درمان مکمل جهت بهبود عملکرد توصیه می شود.